การวางแผนเผชิญกับอุบัติภัยในครอบครัว

นพ .ฐิติพงษ์ ยิ่งยง สำนักระบาดวิทยา กระทรวงสาธารณสุข

 

อุบัติภัยต่าง ๆ อาจเกิดขึ้นอย่างกะทันหัน ปัจจุบันทันด่วนแม้ขณะอยู่ที่บ้าน เราอาจต้องคำนึงว่า ความจำเป็นพื้นฐาน เช่น น้ำ ไฟฟ้า แก๊ส หรือ โทรศัพท์ อาจไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติ เราควรทำอย่างไร เนื่องจากเจ้าหน้าที่อาจไม่สามารถให้ความช่วยเหลือได้อย่างทั่วถึงทันการณ์ การวางแผนช่วยเหลือกันภายในครอบครัวตามขั้นตอนนี้ จะทำให้ทราบว่าเราจะต้องเตรียมป้องกันตัว และปฏิบัติหน้าที่ของตัวอย่างไร  

4 ขั้นตอน ความปลอดภัย         

I.  สำรวจว่าอะไรที่สามารถเกิดขึ้นได้ :

1.       ขอคำปรึกษากับหน่วยงานต่าง ๆ เช่น กาชาด หรือ ผู้ช่วยเหลือด้านการจัดการในภาวะฉุกเฉิน

2.       ถามถึงภัยที่อาจเกิดขึ้นได้มากที่สุดในที่นั้น และขอคำแนะนำในการเตรียมตัวรองรับอุบัติภัยนั้นๆ

3.       เรียนรู้ สังเกตสิ่งบอกเหตุในท้องถิ่น ว่าน่าเชื่อถือเพียงใด จะตัดสินใจอย่างไร กับสิ่งที่ได้ยินได้ฟัง  

4.       ถามถึงการดูแลสัตว์ (หากคุณเลี้ยงไว้) เพราะโดยทั่วไป เนื่องจากการป้องกันควบคุมโรคมักไม่ให้เลี้ยงสัตว์ในสถานผู้ลี้ภัย 

5.       หาแผนช่วยเหลือ คนชรา และ ผู้พิการ ว่าควรทำอย่างไร

6.       หาแผนรองรับอุบัติภัยในที่ทำงาน โรงเรียน อนุบาลสถาน และสถานที่อื่นๆ ที่ครอบครัวของคุณทำกิจกรรม

II. วางแผนรองรับอุบัติภัย :

1.       ประชุมชี้แจงเรื่องการวางแผนรองรับอุบัติภัย ว่าทำไมต้องวางแผน และให้ใครทำหน้าที่สัมพันธ์กันอย่างไร

2.       คุยเรื่องภัยที่น่าจะเป็นไปได้มากที่สุด และวางแผนรองรับสิ่งเหล่านั้น

3.       สถานที่นัดหมาย 2 แห่ง ในกรณีที่เกิดอุบัติภัย ทั้งในบ้าน และ ภายนอก จำไว้ว่าทุกคนต้องทราบที่อยู่และ เบอร์โทรศัพท์  

4.     หาเพื่อนที่อยู่ภายนอกเหตุการณ์ ซึ่งติดต่อได้สะดวก ให้สมาชิกในครอบครัวคนอื่นๆ ทราบถึง ที่อยู่และเบอร์โทรศัพท์ หรือการติดต่อ  เพื่อว่าหลังเกิดเหตุการณ์ สามารถติดต่อขอความช่วยเหลือ นัดหมายกันได้

5.       วางแผนรับกรณีที่ต้องอพยพ และแผนในการดูแลสัตว์เลี้ยงของคุณ   

III.   คุณทำสิ่งเหล่านี้ครบถ้วนแล้วหรือยัง :

1.       มีหมายเลขโทรศัพท์ในกรณีฉุกเฉิน เช่น หน่วยดับเพลิง สถานีตำรวจ โรงพยาบาล ศูนย์ฉุกเฉิน

2.       สอนเด็กให้ทราบถึงการติดต่อ หมายเลขโทรศัพท์ฉุกเฉิน ในท้องที่นั้นๆ ในกรณีต่างๆ 

3.       สอนการปิดท่อน้ำ ท่อก๊าซ และแผงวงจรไฟฟ้าหลักในบ้านแก่สมาชิกทุกคน 

4.       ตรวจสอบว่าคุณมีประกันภัยครบทุกด้านหรือยัง 

5.       สอนวิธีการใช้เครื่องดับเพลิง และ บอกตำแหน่งของเครื่องดับเพลิงแก่สมาชิกทุกคนในครอบครัว

6.       ติดตั้งเครื่องจับควันทุกชั้นในบ้าน และใกล้ห้องนอน

7.       ระมัดระวังสิ่งที่อาจจะทำให้เกิดอันตราย ขึ้นในบ้าน  

8.       กักตุนสิ่งของจำเป็นและชุดอุปกรณ์ฉุกเฉินในกรณีเกิดอุบัติภัยฉุกเฉิน

9.       ฝึกการปฐมพยาบาลและการช่วยชีวิตเบื้องต้น

10.    มองหาทางหนีภัยที่ดีที่สุดในบ้าน และมีทางออกสองทางในแต่ละห้อง  

11.    มองหาสถานที่ที่ปลอดภัยที่สุดในบ้าน และที่ทำงาน 

IV.   ฝึกปฏิบัติ และ ซักซ้อม แผนเป็นประจำ :

1.       ซักซ้อมคนในครอบครัวเป็นประจำทุก 6 เดือน    

2.       ซ้อมแผนการอพยพกรณีไฟไหม้ หรือเหตุฉุกเฉินอื่นๆ 

3.       เปลี่ยนอาหารและน้ำที่กักตุนไว้ใหม่ทุก 6 เดือน

4.       ตรวจสอบและเติมน้ำยาในเครื่องดับเพลิงตามคู่มือการใช้ 

5.       ทดสอบเครื่องจับควันทุกเดือนและเปลี่ยนแบตเตอรี่อย่างน้อยปีละครั้ง 

การจัดการเครื่องใช้ในบ้านที่อาจทำให้เกิดอุบัติเหตุ(อุบัติเหตุจากเครื่องเรือน) :

 
ในระหว่างที่เกิดอุบัติภัยนั้น ระวังเครื่องเรือนภายในบ้านที่เคลื่อนย้ายได้ ตกหล่น แตก สิ่งของที่สามารถทำให้เกิดการบาดเจ็บได้หรือติดไฟได้ง่าย เช่น กาน้ำร้อน ชั้นหนังสือ กระจก เป็นต้น ควรยึดกับผนังให้มั่นคง

 

เพื่อนบ้านช่วยเหลือเพื่อนบ้าน :

        การทำงานร่วมกันในกลุ่มเพื่อนบ้าน หรือ หมู่บ้าน โดยการวางแผนร่วมกัน จัดตั้งองค์กรในหมู่บ้านเพื่อร่วมกันรับมือกับอุบัติภัยต่างๆ ก่อนที่ความช่วยเหลือจากที่อื่นๆจะมาถึง หาผู้ที่มีความสามารถพิเศษเฉพาะด้านเพื่อช่วยเหลือกันในด้านที่ตนถนัด และอย่าลืมนึกถึงคนชรา พิการ และเด็กๆในกรณีที่ผู้ปกครองนั้นไม่อยู่

การอพยพเคลื่อนย้าย :

ถ้าคิดว่ามีเวลาพอ :

เสบียงยามฉุกเฉิน :

เตรียมสิ่งของจำเป็นให้พอเพียงกับระยะเวลา 3 สัปดาห์ รวบรวมสิ่งจำเป็นฉุกเฉิน ที่คุณต้องการในการอพยพ เก็บของเหล่านี้ในที่แข็งแรงคงทน หยิบได้ง่าย เช่น กระเป๋าเป้ กระเป๋าขนสัตว์ ฯลฯ เก็บเอกสารสำคัญของครอบครัวไว้ในกล่อง/ซองพลาสติก อาจเก็บไว้ในรถ:

สาธารณูปโภค :

หากอุบัติภัยเกิดขึ้น :