ความปลอดภัยพื้นฐาน การบริหารจัดการและงานด้านบุคลากร

นพ.สุวัฒน์ วิริยพงษ์สุกิจ รพ.เทพา จ.สงขลา

แนวทางทั่วไป

• พยายามอยู่ในความสงบ ไม่ทำตัวให้เป็นจุดเด่นใช้วิธีการโดยพิจารณาอย่างรอบคอบสำหรับทุกสถานการณ์
• ไม่ท้าทายหรือยั่วยุเมื่อเผชิญหน้ากับสถานการณ์ที่ไม่เป็นมิตร
• สร้างความสัมพันธ์เชิงบวกกับชุมชน โดยการ มีปฏิสัมพันธ์กับเพื่อนบ้านและสมาชิกคนอื่น ๆบ่อยๆ
• เช่นเข้าร่วมในการประชุมสังคมท้องถิ่น ร้านขายอาหาร และสวนสาธารณะ ควรพาครอบครัวไปด้วยตามความเหมาะสม
• เข้าพบเพื่อแนะนำตัวกับผู้นำท้องถิ่นตามความเหมาะสมและสร้างสายสัมพันธ์กับพวกเขา
• เรียนรู้ภาษาท้องถิ่นและฝึกหัดบ่อยๆ อย่างน้อยที่สุดต้องระวังคำหรือวลีที่อาจล่วงเกิน
• หลีกเลี่ยงการโต้แย้งประเด็นทางการเมือง
• หลีกเลี่ยงการถูกดึงเข้าไปในความสัมพันธ์ที่อาจก่อให้เกิดข้อผูกมัดหรือความคาดหวังส่วนบุคคล
• หลีกเลี่ยงการมีกิจวัตร การเดินทางซ้ำๆกันเป็นประจำ
• เข้าใจความเชื่อและการปฏิบัติทางศาสนาและวัฒนธรรม และประเด็นต่างๆที่เกี่ยวข้อง
• มีแผนปฏิบัติการในภาวะวิกฤติระดับองค์กร มีลำดับผู้สั่งการที่ชัดเจน และมีการฝึกฝนโดยสม่ำเสมอ
• จัดตั้งศูนย์กลางบัญชาการ ติดตามข่าวจากโทรทัศน์ วิทยุ แหล่งข่าวในชุมชน ฯลฯ เพื่อประเมินสถานการณ์ สั่งการ และติดตามเหตุการณ์อย่างทันท่วงที
• การมีชีวิตรอดเป็นเป้าหมายสูงสุด และสำคัญกว่าการรักษาสุขภาพ การรักษาศักดิ์ศรี

หลักการติดต่อสื่อสาร Communication

หลักการทั่วไป

• ตั้งสติให้ได้ อย่าตื่นตกใจเสียขวัญ พยายามอยู่ในความสงบ ใช้วิธีการโดยพิจารณาอย่างรอบคอบสำหรับทุกสถานการณ์
• ให้ระลึกเสมอว่าจะมีความสับสนวุ่นวายเกิดขึ้นระหว่างเกิดเหตุ
• ไม่ท้าทายหรือยั่วยุเมื่อเผชิญหน้ากับสถานการณ์ที่ไม่เป็นมิตร
• เมื่อมีเหตุฉุกเฉินต่างๆ ในโรงพยาบาล แจ้งเจ้าหน้าที่ทุกหน่วยเข้าประจำการจนกว่าสถานการณ์จะเข้าสู่สภาวะปกติ
• ขณะเกิดเหตุควรใช้โทรศัพท์ในการติดต่อสื่อสารเท่าที่จำเป็นเท่านั้น
• พัฒนา “canned message” (ข้อความที่บันทึกไว้ล่วงหน้าพร้อมเผยแพร่ในเหตุฉุกเฉิน) ซึ่งสามารถกระจายไปยังผู้ปฏิบัติอย่างทั่วถึง ในการประกาศเตรียมความพร้อมในระดับต่างๆ
• พึงระวังความลับรั่วไหลในขณะส่งข้อความ หลีกเลี่ยงการใช้ชื่อจริง เส้นทางการเดินทางขนส่ง

ระบบของการสื่อสาร

• มีระบบสื่อสารสำรองที่ปรับใช้งานได้หลายระบบเช่น โทรศัพท์ระบบสาย (Landline) โทรศัพท์ระบบดาวเทียม (Satellite) โทรศัพท์ระบบ Cellular หรือระบบวิทยุ VHF HF
• สำหรับระบบวิทยุต้องมีการใช้รหัสหรือ Code มีการเรียกบ่อยๆระหว่างเคลื่อนที่ปฏิบัติงาน และต้องมีการฝึกโดยสม่ำเสมอ
• รู้จักคลื่นความถี่ที่สำคัญในพื้นที่
• อุปกรณ์สื่อสารอาจเป็นเป้าหมายของการทำลายหรือถูกลักขโมย โดยเฉพาะระหว่างการเดินทาง ควรมีมาตรการลดความเสี่ยงเช่น การบรรจุหีบห่อ การหาอุปกรณ์ผูกยึดที่แข็งแรง
• ควรจัดให้มีโทรศัพท์สายพิเศษโดยไม่ผ่านตู้สาขา

หลักการระบบการเงินและการขนส่งเงิน Cash Handling and Transfer

• หาที่ปลอดภัยในการเก็บ มีผู้ถือรหัสหรือกุญแจอย่างน้อย 2 คนพร้อมกัน จึงจะเปิดได้
• มีเส้นทางลำเลียงที่ปลอดภัย
• ไม่ควรจ่ายเงินด้วยระบบเงินสด
• มอบหมายให้บุคลากร 2-3 คน ในการถอนและส่งต่อเงิน ไม่ควรแบ่งเงินให้แต่ละคนเดินทางคนละเส้นทาง
• การเดินทางควรใช้เวลาที่เหมาะสม และเปลี่ยนเส้นทางบ้าง
• ติดต่อสื่อสารเท่าที่จำเป็นระหว่างขนย้ายเงิน ห้ามพูดพาดพิงถึงเงินในระหว่างสื่อสาร ต้องใช้ code แทน
• การขนส่งควรใช้รถของหน่วยงาน ไม่ควรใช้รถสาธารณะ
• ถ้ามีการปล้นเกิดขึ้น เจ้าหน้าที่ไม่ควรเสี่ยงโดยเอาชีวิตเข้าแลก

หลักการดูแลผู้เยี่ยมเยียน Visitor

• มีคู่มือการแนะนำเรื่องพื้นฐาน เช่นข้อมูลในพื้นที่ มาตรการความปลอดภัย การติดต่อสื่อสาร การเดินทาง เป็นต้น
• ผู้มาเยี่ยมเยียนต้องลงทะเบียนทุกคน แต่งกายและประพฤติตัวอย่างเหมาะสม ให้ความใส่ใจกับจารีตประเพณีท้องถิ่น
• ถ้าจำเป็นต้องพักค้างคืน ควรพักในสถานที่เดียวกัน
• มีระบบติดตามกรณีฉุกเฉินประจำตัว เช่นเบอร์โทรศัพท์ฉุกเฉินของผู้ประสานงาน ตำรวจ โรงพยาบาลใกล้เคียง
• ใช้ยานพาหนะของหน่วยงานเท่าที่จำเป็น
• ควรเดินทางเฉพาะช่วงกลางวัน ถ้ามีการออกไปในพื้นที่ที่ห่างไกล จะต้องมั่นใจได้ว่า สามารถติดต่อสื่อสารกันได้ และควรแจ้งคนอื่น ๆให้ทราบถึงเวลาเดินทาง จุดหมายปลายทาง และขั้นตอนที่ต้องทำหากถึงล่าช้า
• มีการติดต่อสื่อสารเท่าที่จำเป็น โดยกำหนดเวลาในการติดต่อ
• ควรเปลี่ยนเส้นทางการเดินทางเป็นระยะ
• ตื่นตัวต่อการเผชิญหน้ากับบุคคลหรือกลุ่มที่อาจเกิดขึ้น ระวังเวลาที่อาจเกิดฝูงชนได้ เช่น หลังจากกิจกรรมทางศาสนาหรือกีฬา
• หลีกเลี่ยงจากผู้ที่ก่อเหตุไม่สงบเพื่อความปลอดภัยของตนเอง
• แจ้งและขอความช่วยเหลือเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง
• ถ้าต้องพูดหรือเคลื่อนไหว ให้ใช้กริยาท่าทางที่นุ่มนวล และไม่ก้าวร้าว

หลักการดูแลครอบครัวของเจ้าหน้าที่ Family members

• ครอบครัวของเจ้าหน้าที่ควรได้รับการฝึกอบรมขั้นพื้นฐาน สร้างความตระหนักถึงสถานการณ์ในแบบที่ง่ายที่สุดคือ การให้ความสนใจต่อสภาพแวดล้อมและไวต่อการเปลี่ยนแปลง โดยเริ่มทำความเข้าใจวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์พื้นที่และ เรียนรู้จากการมีปฏิสัมพันธ์กับคนท้องถิ่นควรมีการเรียนรู้ พูดภาษาถิ่นที่ใช้บ่อยๆ
• สมาชิกในครอบครัวควรขึ้นทะเบียน(ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ ยานพาหนะ โรงเรียนของบุตรหลาน)และปรับปรุงให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ
• สมาชิกในครอบครัวรู้วิธีใช้เครื่องมือสื่อสารที่มีอยู่
• ควรหลีกเลี่ยงการเดินทางเข้าไปในพื้นที่ที่ความเสี่ยง
• ควรรู้จักมาตรการ การป้องกันเหตุที่เกิดจาก การทำร้ายร่างกาย การวางระเบิด การวินาศกรรม
• ควรได้รับการฝึกฝน ในเรื่องไฟและอัคคีภัย รวมถึงการใช้เครื่องดับเพลิงที่ถูกต้อง
• ควรมีมาตรการการดูแลเด็กโดยเฉพาะ เช่น การรับส่งไปโรงเรียน การเคลื่อนย้าย

หลักการจัดการความเครียด

หลักการทั่วไป

• มีได้จากหลายสาเหตุ เช่น สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมในที่ทำงาน ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล บุคลิกภาพ สภาพร่างกาย แบ่งได้ 3 ชนิดคือ
1. ความเครียดประจำวัน
2. ความเครียดสะสม
3. ความเครียดหลังประสบเหตุรุนแรง
• มีผลทำให้การตัดสินใจแย่ลง

การดูแลความเครียด

• การตรวจพบความผิดปกติตั้งแต่เริ่มต้น(Early detection) มีความสำคัญ
• กินอาหารที่เหมาะสม ออกกำลังกาย นอนพักผ่อนให้เพียงพอ ผ่อนคลายอารมณ์ แบ่งเวลาส่วนงาน ส่วนตัวให้เหมาะสม
• ปรับทัศนคติ ความคาดหวัง มีอารมณ์ขัน ทำกิจกรรมที่กระตุ้นความคิด เปลี่ยนกิจวัตรประจำวัน วิเคราะห์หาสาเหตุปฏิกิริยาต่อความเครียดของตน
• ฝึกบริหารเพื่อผ่อนคลาย(Relaxation exercise) โดยการควบคุมการหายใจ
• หลังประสบเหตุรุนแรง ควรพบเจ้าหน้าที่ที่ได้รับการอบรมการให้คำปรึกษา หากไม่มี การพูดคุยกับเพื่อนสนิทที่เชื่อใจ หรือการเขียนเกี่ยวกับเหตุการณ์นั้นอาจช่วยได้